Shtetet e Bashkuara po përballen me një seri të pazakontë ndërprerjesh teknologjike që brenda pak ditësh kanë prekur sektorë të ndryshëm, nga aviacioni dhe bankat, te komunikimet e inteligjencës dhe shërbimet e Apple.
Vala nisi me një ndërprerje globale të Microsoft 365, e cila la për më shumë se 24 orë përdorues në mbarë botën me probleme në Outlook, Teams dhe shërbime të tjera. Microsoft më pas identifikoi një kombinim defektesh teknike, ngarkese të shtuar dhe kapaciteti të reduktuar si shkak të problemit.
Më 13 nëntor, një tjetër incident shkaktoi kaos në aviacionin amerikan. FAA detyroi ndalimin mbarëkombëtar të nisjeve të avionëve pasi rrjeti i saj i telekomunikacionit u bë i paqëndrueshëm. Sipas FAA-së, sistemi përjetoi një fluks të pazakontë të të dhënave, ndërsa hetimi u përqendrua te pajisje rrjeti në Arkansas dhe Texas.
Rreth 12 mijë fluturime u anuluan atë ditë. Megjithatë, FAA theksoi se nuk pati humbje të sigurisë së avionëve dhe se sistemet rezervë dhe procedurat e emergjencës funksionuan.
Më 16 nëntor, probleme të tjera u shfaqën te United Airlines, ndërsa një defekt në sistemet e JPMorgan Chase shkaktoi vonesa në transaksione dhe probleme për një pjesë të klientëve të bankës.
Dhe sot, 17 nëntor, situata mori një dimension edhe më të pazakontë.
CNN raportoi se NSANet, rrjeti shumë i klasifikuar që përdoret nga National Security Agency për komunikimet e brendshme, pësoi ndërprerje. Autoritetet amerikane kanë deklaruar se deri tani nuk ka prova se bëhet fjalë për një sulm kibernetik dhe se ekzistojnë sisteme alternative për komunikimet kritike.
Në të njëjtën ditë, përdorues të Apple në vende të ndryshme raportuan probleme me Apple Account, iCloud, App Store, Apple Music, Apple Pay dhe aktivizimin e pajisjeve. Disa përdorues u nxorën nga llogaritë e tyre dhe nuk mundën të identifikoheshin përsëri, ndërsa të tjerë nuk mundën të shkarkonin aplikacione.
A kemi të bëjmë me një sulm të madh kibernetik?
Deri tani, jo.
Nuk ka prova publike që këto incidente kanë një autor të përbashkët. Përkundrazi, në disa prej rasteve janë identifikuar shkaqe të ndryshme teknike.
Por seria e incidenteve ngre një pyetje shumë më të madhe: sa e sigurt është bota moderne kur pothuajse çdo shërbim jetik varet nga rrjetet kompjuterike?
Një problem në një rrjet mund të ndalojë avionët. Një defekt në një sistem bankar mund të vonojë transaksionet. Një problem në cloud mund të bllokojë komunikimin e kompanive dhe institucioneve. Ndërsa një problem në një shërbim autentikimi mund të bëjë që përdoruesit të mos kenë akses në telefonat, aplikacionet apo të dhënat e tyre.
Kjo nuk do të thotë se teknologjia amerikane po shembet. Por këto incidente po tregojnë një dobësi të rëndësishme të epokës dixhitale: sa më shumë sisteme ndërtojmë mbi njëri-tjetrin, aq më i madh mund të jetë efekti zinxhir i një defekti të vetëm.
Dhe ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është nëse teknologjia do të dështojë.
Pyetja është: çfarë ndodh me ne kur ajo dështon?


