“Për informacion, në Shqipëri prej vitit 1974, gjuha shqipe ka qenë gjuhë zyrtare në Republikën e Maqedonisë Socialiste të atëhershme. Pas pavarësimit të Maqedonisë në vitin 1991, gjuha shqipe është përdorur, por nuk ka qenë zyrtare apo gjuhë e barabartë me maqedonishten.
Në bazë të Marrëveshjes së Ohrit të vitit 2001, pati disa ndryshime për përdorimin e gjuhës shqipe. Kështu, në territoret ku shqiptarët përbëjnë mbi 20% të popullsisë, gjuha shqipe përdoret si gjuhë zyrtare.
Ndryshimi i fundit ka qenë në vitin 2017, ku u vendos përdorimi më i gjerë i gjuhës shqipe, por fatkeqësisht zbatimi në praktikë nuk është në nivelin e duhur.
Duhet theksuar se gjuha shqipe sot nuk është e barabartë me gjuhën maqedonase, ashtu siç ishte në Kushtetutën e vitit 1974, kur Maqedonia ishte republikë socialiste. Praktikisht, ajo mbetet e përcaktuar si gjuha e 20% të popullsisë, gjë që ne mendojmë se duhet të hiqet.
Praktikisht, duhet të kthehemi te ajo që ishte në kohën e Jugosllavisë apo në kohën e socializmit në Maqedoni, ku gjuha zyrtare në Maqedoni ishte edhe gjuha shqipe, krahas gjuhës maqedonase. Në fakt, këto janë gjuhët e dy etnive që përbëjnë rreth 90% të popullsisë së Maqedonisë.
Pajtohemi plotësisht që ka institucione të cilat duhet ta përdorin gjuhën shqipe, por shpesh e anashkalojnë, duke penguar zbatimin e saj. Ka edhe një iniciativë në Gjykatën Kushtetuese që po shqyrtohet prej rreth 2-3 vitesh, dhe besoj se ajo do të marrë një vendim objektiv e racional.
Sepse nëse do të kishte një vendim ndryshe, kjo nuk do të ishte e mirë për shoqërinë në përgjithësi. Në Maqedoni, tema e stabilitetit dhe destabilitetit lidhet kryesisht me dy popujt kryesorë – maqedonasit dhe shqiptarët. Prandaj, është shumë e rëndësishme që kohezioni i brendshëm mes këtyre dy etnive të jetë i fortë, dhe shpresoj që vendimi i Gjykatës Kushtetuese të jetë racional dhe, pa dyshim, kështu do të jetë.
Absolutisht, çështja e përdorimit të gjuhës shqipe lidhet edhe me stabilitetin e Maqedonisë. Dua të theksoj se në Maqedoni kemi ligje shumë të mira, por kemi moszbatim të tyre. Ligjet në letër ekzistojnë dhe janë shumë të avancuara, por kur vjen puna te institucionet, sidomos kur ka të bëjë me shqiptarët, këto ligje shpesh anashkalohen.
Kjo ndodh pavarësisht se kush është drejtues – maqedonas, drejtor, ministër, zëvendësministër apo përgjegjës i një institucioni. Ky nuk është një standard i rregullt.
Ekziston madje edhe një agjenci speciale që merret me përdorimin e gjuhës shqipe, dhe institucionet që nuk e zbatojnë duhet të ndëshkohen. Por, fatkeqësisht, kjo agjenci nuk funksionon siç duhet.”
