Në Korçë, godina historike e njohur si Vilat e Mborjarëve, ndërtuar nga filantropi Selim Mborja në vitet ’30, rrezikon të fshihet nga harta e qytetit për t’i lënë vendin një kompleksi të ri banimi me ndërtesa trekatëshe.
Nga tre vilat fillestare me arkitekturë italiane, sot mbijeton vetëm një. Gjatë kohës së komunizmit, vilat u shtetëzuan dhe u përdorën nga lidershipi i kohës, përfshirë edhe Enver Hoxhën. Në periudhën e demokracisë, një pjesë e tyre kaloi në pronësi private dhe më pas u shit.
Sot, sipas burimeve për Bufiurte.al, pritet të nisë ndërtimi i një kompleksi të madh banimi trekatësh në këtë zonë, një projekt i biznesmenëve lokalë nga Korça.
Pyetja që ngrihet është: A duhet të ndërtohet në një hapësirë me kaq shumë ngarkesë historike e simbolike? A do të ruhet memoria e Mborjarëve dhe arkitektura e kësaj zone apo gjithçka do të kthehet thjesht në ndërtesa për interesa ekonomike?
E rëndësishme është të theksohet se, megjithëse nuk kanë pasur një status të mirëfilltë si monument kulture, Vilat e Mborjarëve janë konsideruar gjithmonë pjesë e trashëgimisë historike dhe industriale të qytetit. Në mungesë të këtij statusi, çdo ndërtim i ri mund të kryhet ligjërisht, por a është moralisht e drejtë që Korça të zhdukë edhe këtë copëz të historisë së saj?
Bashkia Korçë, duket se është sërish në rolin e spektatorit që hesht përballë interesave ekonomike. Ndërkohë që qyteti ka marrë tashmë tipare të një kantieri të shfrenuar, po diskutohet edhe për ndërtimin e një tjetër ndërtesë shumëkatëshe – një pallat 10 katësh – në Bulevardin Republika, zemra e Korçës historike.
Rreziku është i qartë: në emër të “zhvillimit” po shkatërrohet identiteti. Korça mund të përfundojë si një qytet me ndërtesa moderne, por pa kujtesë, pa trashëgimi dhe pa shpirt.
A është kjo Korça që duam? Apo thjesht po bëjmë pazare me historinë?
