🏛Të demonizosh një reformë që synon modernizimin e organizimit territorial dhe një qeverisje më të mirë është dritëshkurtësi në kurriz të qytetarëve. Zgjerimi i territoreve të bashkive sjell më shumë kapacitet, më shumë investime dhe më pak burokraci. Këtë e thotë çdo raport ekspertësh.
Polonia, me reformën e 1999-s, i zvogëloi vojvodatet nga 49 në 16. Territore më të mëdha do të thoshte administrata më të forta, që dinin të hartonin projekte dhe të tërhiqnin fonde. Sot Polonia është përfituesja më e madhe e fondeve të kohezionit të BE. Leipzigu në Gjermani, në vitet 1999–2000, bashkoi territoret përreth dhe sipërfaqja e qytetit gati u dyfishua. Nga një qytet që humbiste popullsi, u kthye në një nga qytetet me rritjen më të shpejtë në Gjermani, sepse më në fund mund të planifikonte banimin, transportin dhe zonat industriale si një e tërë. Danimarka (2007) i uli bashkitë nga 271 në 98, Greqia (2011) nga mbi 1,000 në 325. Asnjë prej tyre nuk “u zhduk” por u forcuan.
Tre përfitime të menjëhershme:
1. Buxhete më të forta, më pak shpenzime të fragmentarizuara, planifikim dhe ekonomi shkalle.
2. Kapacitet për fonde europiane. Projektet e BE kërkojnë staf të specializuar dhe bashkëfinancim. Një bashki e vogël nuk i ka; një bashki e konsoliduar i ka.
3. Planifikim i përbashkët. Territoret më të mëdha ndajnë të njëjtin treg, të njëjtin transport dhe të njëjtat burime. Tani do të planifikohen si një territor, jo si fqinjë që i kthejnë shpinën njëri-tjetrit dhe në fund asnjëri nuk përfiton siç duhet.
Pretendimi se do hiqen shërbimet është një gënjeshtër panikndjellëse. Reforma ndryshon KUSH e menaxhon shërbimin, jo ku ofrohet. Që do të thotë, sporteli, gjendja civile, shkolla, ambulanca mbeten aty ku janë, përmes qyteteve dhe njësive administrative. Kush tremb njerëzit me “do ju mbyllin zyrën” po përdor frikën e tij si kapital politik.
Pretendimi për “zhdukjen e identitetit territorial” është gjithashtu një gënjeshtër. Se identiteti nuk jeton te vula e bashkisë por te emri i fshatit, te festat, te kisha dhe xhamia, te historia e familjeve.
📄Çfarë thonë të dhënat ndërkombëtare:
– Sipas OKB, 68% e popullsisë botërore do të jetojë në zona urbane deri në 2050.
– UN-Habitat vlerëson se bashkitë prodhojnë mbi 80% të PBB globale. Kush nuk organizohet si territor funksional, mbetet jashtë kësaj loje.
– Studimi i OECD (2015) për zonat metropolitane vërtetoi se dyfishimi i numrit të bashkive në të njëjtën zonë lidhet me produktivitet më të ulët. Ky efekt përgjysmohet kur ekziston një qeverisje e koordinuar.
– Karta Europiane e Vetëqeverisjes Vendore e bën të qartë parimin e subsidiaritetit: po! vendimet afër qytetarit, POR nga institucione me kapacitet real për t’i zbatuar.
85 vota pro ✅️, sfida tani është tek serioziteti i zbatimit.
Edhe diçka: herën tjetër që mobilizoheni me shpresën se kundërshtari do të thyhet psikologjikisht, sigurohuni që strategjia që përdorni nuk bie shumë në sy ✋️ – shkruan Romina Kuko, deputete e PS Korçë
