Një grup qytetarësh po mbledhin firma për hartimin e një ligji të ri. Ata kërkojnë që shteti shqitar t’u japë fëmijëve mundësinë të trajtohen jashtë vendit në rast sëmundjeje.
Janë të shumta rastet që hasim në rrjetet tona sociale ku familjarët, nga pamundësia ekonomike, ndërmarrin fushata për të mbledhur të ardhura me qëllim kurimin e fëmijëve jashtë vendit, në rastet kur nuk ju jepet asnjë shpresë në sistemin shëndetësor shqiptar.
Sot fati i tyre varet nga zemërgjerësia e qytetarëve, të cilët rreken të dhurojnë sa munden.
Shkak për këtë nismë u bë rasti i një fëmije nga Korça, i cili arriti të kurohej jashtë shtetit falë një fushate mbledhjesh fondesh.
“Lindi ideja pikërisht nga një grup qytetarësh korçarë për propozimin e një projektligji në parlament, pikërisht me qëllimin e kurimit të këtyre fëmijëve jashtë shtetit, por me fonde të shtetit, pra me financim shtetëror”, u shpreh Evis Miço, avokate në profesion dhe pjesë e Nismës për Fëmijët.
Sipas Miços, grupi i juristëve që punoi mbi projektligjin analizoi legjislacionin aktual shqiptar dhe praktikat e vendeve të Bashkimit Evropian për të ndërtuar një mekanizëm të shpejtë dhe më funksional.
“Ka një ligj ekzistues që është ai i sigurimit të detyrueshëm shëndetësor, i cili trajton si të gjithë shtetasit e tjerë edhe fëmijët, por ky projektligj i trajton fëmijët si një target grup i posaçëm”, u shpreh Evis Miço.
Sipas saj, projektligji i propozuar do të ofrojë procedura më të shpejta, afate më të shkurtuara ku institucioni shëndetësor aktivizon menjëherë procedurën e trajtimit të sëmundjen jashtë vendit.
“Ky nuk mund të jetë standardi ynë”
Për Ardit Konomin, inxhinier në profesion dhe pjesë e Nismës për Fëmijët, Shqipëria ka vonuar prej kohësh krijimin e një mekanizmi të tillë.
“Ka pasur shumë raste Shqipëria, fëmijësh, familjesh, prindërish, gjyshërish që kanë kaluar peripeci të rënda, në tentativë për të siguruar alternativë mjekësore për këta fëmijë. Ky projektligj zgjidh ekzaktësisht këtë lloj krize, këtë lloj situate shumë të vështirë që krijohet”, u shpreh Konomi.
Sipas Konomit solidariteti ka ekzistuar gjithmonë, por nuk mund të mbetet zgjidhja e vetme.
“Të kërkuarit financim të fondacionet bamirëse, te njerëzit ka funksionuar deri diku sepse krijon ndjeshmëri shumë të lartë, janë njerëz të ndjeshëm, të dashur e pozitivë. Por në fund të fundit ky nuk mund të jetë standardi ynë”, u shpreh Ardit Konomi për Citizens.al.
Përballimi i kostove financiare nga shteti shqiptar, nënkupton llogaritje e këtij shpenzimi në buxhetin e shtetit. Mirëpo, sipas Konomit, ndërhyrja në buxhetin e shtetit është e papërfillshme.
“Nuk janë efekte financiare të rënda për buxhetin, bëhet fjalë për zero pikë-gjëra të vogla, shumë të vogla për buxhetin e shtetit”, u shpreh Konomi.
Ai argumenton se në një plan afatgjatë mund të sjellë edhe ulje të kostove sociale dhe shëndetësore.
“Duke llogaritur kostot që ka shteti me çdo lloj trajtimi që ofron në kushtet e sotme, duke llogaritur kushtet e paaftësisë e cila shtrihet gjatë gjithë jetës dhe çdo element tjetër të lidhur, qoftë në aspektin social, shëndetësor, normalisht që kostot do të zërohen”, argumenton Konomi.
Nga burokracia te roli proaktiv i shtetit
Organizata “Qëndresa Qytetare” i është bashkuar nismës, duke kontribuuar për mbledhjen e firmave në qytetin e Tiranës.
Migen Qiraxhi nga Qëndresa Qytetare, thotë se problemi nuk qëndron te mungesa e fondeve, por edhe të mënyra se si janë menaxhuar ato deri më sot. Ndërsa shton se dhe në rastet kur ka ekzistuar një kuadër ligjor, ka qenë i pa aksesueshmë për qytetarët e thjeshtë.
“Ne kemi parë që përgjatë gjithë këtyre dekadave ja kanë dalë ta përfitojnë si shërbim ata të cilët kanë qenë zyrtarë të lartë, që burokracia është thyer, por është bërë e pamundur për qytetarin e thjeshtë për ta aksesuar këtë kuadër”, u shpreh Qiraxhi për Citizens.al.
Sipas Qiraxhit, kur bëhet fjalë për qytetarët për ti ardhur në ndihmë fëmijëve me vështirësi shëndetësore, solidariteti i tyre është i jashtëzakonshëm. Por jo të gjithë, mund të ndërtojnë një fushatë mbledhjesh fondesh.
“Çfarë ndodh me ato familje dhe me ata fëmijë të cilët nuk e kuptojnë se çdo të thotë një fushatë ndërgjegjësuese, nuk e kuptojnë se çdo të thotë të bësh një “GoFundMe”. Nuk arrijnë dot të penetrojnë në ato që janë fondacione të cilat bëjnë një punë të jashtëzakonshme, por e kanë të limituar mundësinë e tyre për të ndihmuar”, tha Migen Qiraxhi.
Ndaj, sipas tij ky projektligj e bën institucionin shtetëror proaktiv pa pasur nevojën e ndërgjegjësimit.
“Shteti jep zgjidhje të menjëhershme. Nuk e diagnostikon dot, e çon në një institucion më të avancuar. Ka një diagnozë që nuk e kuron dot, menjëherë është ai vetë që merr mekanizmin dhe vihet në lëvizje për ta kuruar jashtë vendit”, sjell në vëmendje Qiraxhi se si do të funksionojë shteti në rast të miratimit të projektligjit.
20 mijë firmat që priten të mblidhen duhet të dërgohen në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) brenda qershorit.
KQZ-ja bën verifikimet e duhura dhe më pas shkon në parlament ku ndiqet në tre komisione, atë të ligjit, të financave dhe shëndetësisë. Në rastin më të mirë, për të kaluar më pas në votim në kuvend.
