shkruan Hysen Çifligu
“Bëmë me fat dhe hidhmë te plehu”, thotë një shprehje popullore. E nëse fati matet me ujë të pijshëm, atëherë fshati Pilur i Devollit është vërtet me fat.
I vendosur në këmbët e malit të Moravës, dhe i njohur që në antikitet si Peljon, ky fshat dikur numëronte rreth 200 shtëpi, të gjitha me çezma uji të pijshëm, në oborr apo brenda shtëpisë.
Një luks i rrallë për kohën, që edhe sot e kësaj dite u mungon shumë qyteteve të mëdha të Shqipërisë.
Burimet kryesore të ujit në Pilur:
Shurupuqka (me ujë cilësor, në jugperëndim të fshatit)
Burimi i Hysos
Burimi i Luadhit
Burimi i Kërcurit
Çezmat e njohura:
Çezma e Shurupuqkës
Çezma e Vakëfit (afër lokalit)
Çezma e Nikës (në kufi me Belortanën)
Piluri ndahet gjithashtu me Vranishtin dhe Bickën nga një lumë i përbashkët, degë e lumit Devoll, ndërsa përmes fshatit kalojnë dy përrenj:
Përroi i Vojvodecit, në jugperëndim
Përroi i Kaçakut, në jug të varrezave
Të dy përrenjtë bashkohen te Plepat e Pilurit, që për një kohë u ruajtën si monumente natyrore.
