Nga Ilir Demalia
Gjithmonë çdo e keqe ka një të mirë. Një rrugë e bllokuar më detyroi të ndryshoja itinerarin drejt Korçës dhe të zbrisja nga Tepelena për të marrë kthesën drejt nga Ura e Dreagotit. Ishte një zgjedhje që u kthye në një zbulim: Lugina e Vjosës është një mrekulli që duhet përjetuar të paktën një herë në jetë.
Ura e Dragotit e ndërtuar në vitin 1936 me hekur dhe dru, kjo urë e varur nuk është vetëm një nyje lidhëse mes zonave, por një vepër arti dhe monument kulture. Poshtë saj rrjedh madhështor Lumi i Vjosës – një nga lumenjtë e fundit të egër të Europës, i quajtur shpesh “lumë i shenjtë” për biodiversitetin e jashtëzakonshëm me mbi 1600 specie. Por kjo perlë është e brishtë. Historia e Urës së Zogut mbi lumin Mat na kujton se neglizhenca dhe abuzimi me shtratin e lumenjve mund të çojnë në pasoja të pakthyeshme. Edhe Ura e Dragotit sot përballet me rrezik real nga mbingarkesa dhe ndërhyrjet e pakontrolluara.
Gazetari Mero Baze ka paralajmëruar prej vitesh për gjendjen e saj dhe për pasojat katastrofike që do të kishte shembja e urës, jo vetëm për jetët njerëzore, por edhe për izolimin e gjithë luginës deri në Leskovik. Zhvillimi i infrastrukturës duhet të ecë paralelisht me ruajtjen e trashëgimisë.
Më tej shtrihet Permeti, dikur i gjallë, sot i zbrazur nga emigracioni. Një qytet që njihet njerëz të qetë dhe për pastërtinë ku nuk gjeje një copë letër në rrugë se për kazana plehrash e plehra të hedhura rrugëve as nuk bëhej fjalë. Fshatrat që ngjiten drejt Leskovikut japin ndjesinë se po ngjitesh drejt “Fronit të Zotit”. Këtu natyra është e paprekur, ajri i kristaltë dhe horizonti i pafund.
Leskoviku shtrihet mes maleve të Epirit, me malin Melesin si mburojë madhështore. Pak më poshtë gjenden Llixhat e Leskovikut dhe pranë kufirit me Greqinë ruhen gjurmë të një qyteti antik ilir mbi 2400-vjeçar — dëshmi e historisë së thellë të kësaj treve.
Distileria Melesin – shpresa për të rilindur Leskovikun dhe zonën.
Nëse Lugina e Vjosës është mrekullia natyrore, atëherë Distileria Melesin është zemra që i jep ritëm rilindjes së kësaj zone. Ajo nuk është thjesht një biznes; është një filozofi zhvillimi që lidh traditën me vizionin modern të turizmit elitar dhe të qëndrueshëm.
E ndërtuar mbi rrënojat e një hoteli të vjetër me ndikim të stilit rus, distileria sot është transformuar në një hapësirë artistike ku mbizotëron tulla natyrale, druri i ngrohtë dhe detajet industriale. Dy rrapë madhështorë mbi 200-vjeçarë në oborr krijojnë një mikroklimë freskie gjatë verës, ndërsa brenda një oxhak gjigand hekuri bëhet qendra e jetës në dimër.
Ngjyrat e tullës, kafesë dhe vishnjës së errët ndërthuren me fotografi artistike bardh e zi në mure, duke krijuar një ambient intim, elegant dhe relaksues. Muzika jazz dhe blues në sfond e plotëson përvojën, duke e kthyer çdo mbrëmje në një ritual qetësie.
Distileria prodhon verë, gin, raki dhe amaro, të gjitha me karakter të fortë lokal. Filozofia është e qartë: cilësi mbi sasi, autenticitet mbi industrializim. Çdo produkt bart aromën e maleve të Melesinit, ajrin e pastër dhe frymën e tokës së Leskovikut.
Këtu nuk konsumohet thjesht një pije; përjetohet një histori. Vizitorët mund të njihen me procesin e prodhimit, me përzgjedhjen e lëndëve të para dhe me pasionin që qëndron pas çdo detaji.
Distileria ka marrë dy çmime prestigjioze nga Times “World’s Greatest Placec 2024” dhe San Francisco World Spirits Competition 2025. Me Goat Gin dhe Vjosa Wild River Gin.
Kuzhina është e bazuar në produkte të freskëta, të zonës, të përgatitura me kujdes dhe elegancë. Shijet janë të pastra, autentike, pa ekzagjerime — një kthim te thelbi i traditës shqiptare, por i paraqitur me finesë bashkëkohore.
Shërbimi është një tjetër pikë e fortë: korrekt, i sjellshëm dhe profesional. Personeli e trajton çdo vizitor si mik të shtëpisë, duke krijuar një eksperiencë që të bën të rikthehesh.
Leskoviku, si shumë zona të jugut, ka vuajtur nga emigracioni dhe mungesa e investimeve. Por Distileria Melesin dëshmon se zhvillimi është i mundur kur ka vizion, dashuri për vendin dhe guxim për të investuar.
Ajo ka krijuar vende pune, ka rritur interesin turistik dhe ka kthyer vëmendjen drejt një zone që dikur shihej si e harruar. Vizitorë vendas dhe të huaj sot udhëtojnë enkas për të kaluar një fundjavë në këtë oaz.
Potencial i jashtëzakonshëm turistik
Një fundjavë në Melesin mund të kombinohet me:
Vizitë në Lugina e Vjosës
Eksplorim të Llixhave të Leskovikut
Ecje malore në malin Melesin Itinerar kulturor drejt Përmetit dhe Voskopojës Një turizëm i qetë, cilësor, për njerëz që kërkojnë përvojë dhe jo zhurmë.
Suksesi i Distilerisë Melesin duhet të shërbejë si model për politika zhvillimi rural. Zona ka nevojë për:
Infrastrukture rrugore të mirëmbajtur
Mbrojtje të trashëgimisë natyrore dhe kulturore
Lehtësira fiskale për investime cilësore
Promovim serioz ndërkombëtar
Sepse kur iniciativa private arrin të krijojë një “diamant” në një zonë të braktisur, detyra e shtetit është ta mbështesë, jo ta lërë vetëm.
Distileria Melesin nuk është vetëm një destinacion.
Është provë se Shqipëria e thellë ka potencial të jashtëzakonshëm — nëse dimë ta ruajmë dhe ta zhvillojmë me mençuri.
Një fundjavë këtu të bën të ndihesh në parajsë. Është turizëm me shpirt, që ndërthur natyrën, kulturën dhe mikpritjen.
Lugina e Vjosës është një nga pasuritë më të mëdha natyrore të Shqipërisë. Nga Ura e Dragotit deri në Leskovik e më tej drejt Voskopojës, kjo zonë ka potencial të jashtëzakonshëm për turizëm të qëndrueshëm: ecoturizëm, agroturizëm, turizëm kulturor dhe gastronomik.
Por zhvillimi kërkon:
Mbrojtje reale të shtratit të lumit dhe ndalim të shfrytëzimit abuziv të zhavorrit.
Kufizim të menjëhershëm të qarkullimit të mjeteve të rënda mbi Urën e Dragotit.
Investime në infrastrukturë alternative që ruajnë monumentet ekzistuese.
Këto janë perla natyrore dhe pasuri kombëtare. Bizneset vizionare po bëjnë pjesën e tyre. Tani është koha që shteti të ndërhyjë me politika të qarta zhvillimi dhe mbrojtjeje.
Sepse Lugina e Vjosës nuk është thjesht një destinacion.
Është një trashëgimi.
Dhe trashëgimia ose ruhet — ose humbet përgjithmonë
Distileria Melesin – zemra e rilindjes së Leskovikut
Nëse Lugina e Vjosës është mrekullia natyrore, atëherë Distileria Melesin është zemra që i jep ritëm rilindjes së kësaj zone. Ajo nuk është thjesht një biznes; është një filozofi zhvillimi që lidh traditën me vizionin modern të turizmit elitar dhe të qëndrueshëm.
