Refuzimi i transfuzionit të gjakut, bindja se fundi i botës është i afërt dhe një doktrinë fetare që ndikon drejtpërdrejt në vendime jetike për shëndetin. Këto janë disa prej çështjeve që kanë vendosur Dëshmitarët e Jehovait në qendër të debateve dhe konflikteve me autoritetet në vende të ndryshme të botës.
Dëshmitarët e Jehovait janë një komunitet fetar me shtrirje ndërkombëtare, i cili njihet për predikimin derë më derë, mosangazhimin në politikë, qëndrimin ndaj shërbimit ushtarak dhe, mbi të gjitha, refuzimin fetar të transfuzionit të gjakut.
Sipas interpretimit të tyre të Biblës, gjaku konsiderohet i shenjtë dhe nuk duhet pranuar përmes transfuzionit, madje as në situata kur mjekët e konsiderojnë atë të domosdoshëm për të shpëtuar jetën.
Një tjetër element i doktrinës së tyre është pritshmëria për Armagedonin, të cilin e konsiderojnë si ndërhyrjen përfundimtare të Perëndisë dhe fundin e sistemit të tanishëm botëror. Kjo bindje ndikon në mënyrën se si e shohin politikën, shoqërinë dhe marrëdhënien me institucionet shtetërore.
Pse janë ndaluar në disa vende?
Rasti më i njohur është Rusia. Në vitin 2017, Gjykata e Lartë e shpalli organizatën qendrore të Dëshmitarëve të Jehovait ekstremiste dhe urdhëroi shpërbërjen e saj dhe të 395 organizatave lokale. Vendimi u pasua nga arrestime dhe dënime të besimtarëve që vijuan aktivitetin fetar.
Në Singapor, organizata është e ndaluar që prej vitit 1972. Shkak kryesor ishte kundërshtimi i besimtarëve për të kryer shërbimin e detyrueshëm ushtarak dhe për të marrë pjesë në disa akte simbolike shtetërore.
Edhe Taxhikistani e ndaloi komunitetin në vitin 2008, duke e cilësuar ekstremist.
Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se ndalimet në këto vende nuk kanë ardhur vetëm për shkak të doktrinës së transfuzionit të gjakut. Ato lidhen edhe me qëndrimet ndaj shtetit, shërbimit ushtarak dhe pretendimet e autoriteteve për ekstremizëm.
Kur besimi fetar përplaset me të drejtën për të jetuar
Çështja bëhet edhe më e ndjeshme kur refuzimi i transfuzionit prek fëmijët.
Nëse një prind, për shkak të bindjeve fetare, refuzon një ndërhyrje mjekësore që mund t’i shpëtojë jetën fëmijës së tij, a duhet shteti të qëndrojë pasiv?
Në këtë pikë, mbrojtja e të miturit duhet të jetë përparësi. Bindjet fetare të prindërve nuk mund të shërbejnë si arsye për t’i mohuar fëmijës trajtimin jetik.
Nga ana tjetër, Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut ka mbrojtur të drejtën e një të rrituri, me aftësi të plotë vendimmarrëse, për të refuzuar një trajtim mjekësor edhe kur vendimi mund të ketë pasoja fatale.
Në çështjet kundër Rusisë, Gjykata ka vlerësuar se refuzimi individual i transfuzionit nuk përbën arsye të mjaftueshme për të ndaluar një organizatë të tërë fetare.
A duhet të hapet një debat edhe në Shqipëri?
Dëshmitarët e Jehovait janë një komunitet fetar që ushtron aktivitetin e tij edhe në Shqipëri. Por a kanë institucionet shqiptare mekanizmat e duhur për të garantuar që asnjë fëmijë të mos mbetet pa trajtim jetik për shkak të bindjeve fetare të prindërve?
A duhet të ketë një kontroll më të fortë mbi mënyrën se si ushtrohet ndikimi fetar te të miturit? Dhe a duhet të ketë rregulla më të qarta për rastet kur refuzimi i trajtimit mjekësor rrezikon jetën?
Ndalimi i një komuniteti fetar nuk mund të jetë përgjigjja automatike ndaj bindjeve që mund të konsiderohen të diskutueshme. Por as liria fetare nuk mund të përdoret si mburojë për shkeljen e të drejtave themelore të fëmijëve.
Pyetja mbetet: A duhet Shqipëria të kontrollojë më fort aktivitetin e Dëshmitarëve të Jehovait dhe të garantojë që asnjë doktrinë fetare të mos vendoset mbi jetën e një fëmije?


