A keni parë ndonjëherë lot burri, sidomos lot mësuesi?
Thonë se lotët e burrit mbajnë peshën më të rëndë të shpirtit. Janë lot që nuk maten me kandar, as numërohen me sy, sepse burojnë nga thellësia e zemrës. Dhe të mendosh se ato lot nuk i derdhi kushdo, por Andrea Cane – Mësuesi i Popullit, dishepulli i dijes e i mençurisë pogradecare, ish-drejtor gjimnazesh dhe misionar i arsimit në këto treva shqiptare, “vendosur si truri në mes të kafkës” në këtë troll të lashtë pellazgjik.
Lotët i rrodhën si rrëkerat prej borës së shkrirë kur juga e pranverës prek Valamarën e derdhen me vrull drejt Shkumbinit. Dhe këta nuk ishin lot të zakonshëm: ishin lot për Mokrën, të mbushur me mall e dhimbje. Sapo kishte kaluar në rrugën e re Qukës-Qafë Plloçë, shikimi e mendja i qenë mbërthyer në hapësirën mokrare. Por aty, në vend të gjallërisë, gjeti boshësi e zbrazëti, sepse Mokra sot ka mbetur vetëm tabela fshatrash, pa banorë, pa zëra fëmijësh, pa shkolla. Një cikël i tërë jete duket se ka marrë fund. Dhe kjo gjendje ia kishte tronditur ashtin e shpirtit Mësuesit legjendë Andrea Cane, burrit madhështor në pamje, por zemërbutë e i brishtë në ndjesi.
“Jo vetëm e kam shkelur fshat më fshat, familje më familje, por edhe e kam rëmuar me duar Mokrën” – thotë ai me zërin e dridhur nga mallëngjimi.
Ishte mëngjes i zymtë, i mbuluar nga re gri, por edhe kjo grisë e qiellit dukej sikur i ngjante ndjeshmërisë së profesorit. Edhe unë, pranë tij, ndjeva se u “infektova” nga kjo dhimbje e braktisjes që rëndon jo vetëm mbi Mokrën, por mbi gjithë Shqipërinë. Dhe në këtë plagë, fajtori është i qartë: shteti, qeveritë e njëpasnjëshme që me politika të gabuara e antikombëtare kanë nxitur shpërnguljen, duke e lënë vendin në mëshirën e zbrazëtisë.
“Mokra ka mbetur vetëm tabela fshatrash pa banorë” – më ngeli në mendje kjo ofshamë e profesorit, dhimbje e dalë prej thellësisë së shpirtit. Por megjithatë, në sytë e tij vezullonte një dritë shprese: se Mokra nuk do të shpopullohet përgjithmonë, se djemtë dhe vajzat e saj do të rikthehen, se djepet e harruar do të tundën sërish, ashtu si dikur, kur kishte varfëri, por kishte edhe gjallëri, shpresë, vitalitet e ëndrra.
Mokra nuk do të shkretohet. Mokra do të ringjallet!
