Si e ekzekutoi Shahin Matraku kushëririn e tij të parë, Meten, me plumb ballit
Nga Stilian Belishta
Agon Matraku
Shahin Matraku ishte bir i fshatit Popçisht, siç e përmend edhe kënga popullore:
“Tek kisha, moj Gavlishti,
lufton Shahini i Popçishtit.”
Ai zhvilloi betejat e tij në krahinat e Gorë-Oparit, në Gavlisht e Ballaban, si dhe në fshatrat Gribec, Banjë, Dardhë, Gjimllas, Osoje e më gjerë. Më 12 nëntor 1884, çeta e tij ndodhej në Grykën e Osojesh dhe në malet e Qinamëve, ku përgatitej për përplasjen e armatosur.
Shahini ishte një luftëtar që nuk njihte qetësi. Ai nuk e shihte jetën si qëllim të zakonshëm, por vetëm si veprim heroik në shërbim të atdheut. Në çetën e tij luftonte edhe kushëriri i parë, Mete, një ndër shokët më të afërt dhe besnikë. Por një ditë Meteja nuk pati forcë t’i qëndronte besës: u lidh fshehurazi me armiqtë dhe bëri një tradhti të madhe.
Tradhtia u zbulua shpejt. Meteja kishte pranuar të shërbente për armiqtë, duke vënë në rrezik jetën e çetës dhe të gjithë banorëve të krahinës. Ky akt ishte i patolerueshëm.
Populli e ruajti në kujtesë me vargje:
*“Ky Marjani i shkretë,
mbushur plot xhevahir,
Biri moj myzeqare,
biri në të qarë.
Lufton me Shahin’
kushëriri i parë,
nga derëtija e shkëmbit
aty martira ranë.
Po të shkreti Mete,
që s’arriti ballë,
hoqi sytë e Gavlishtit
dhe zuri arin e ballit.
Eh, Kajo Babajinjë,
mos e ishe zhgarravit.”*
Në një kuvend të madh të shokëve të çetës, u vendos që Meteja të gjykohej për tradhtinë. Shahini doli para të gjithëve dhe tha:
“Metë, ti ke tradhtuar. Sipas ligjeve tona, duhet të pushkatohesh para syve tanë.”
Meteja iu lut:
“Të më falësh për hir të bukës që kemi ngrënë bashkë.”
Por Shahini iu përgjigj i prerë:
“Jo, Metë! Ti ke tradhtuar shokët dhe atdheun. Dhe për këtë faj, s’ka falje.”
Në atë çast, ai e qëlloi me plumb balli. Meteja ra i vdekur në vend.
Ngjarja bëri bujë në gjithë krahinën. Emri i Mete u njollos, ndërsa Shahini fitoi edhe më shumë nderim dhe respekt nga populli, për drejtësinë dhe rreptësinë e tij ndaj tradhtarëve.
Shumë këngë dhe tregime popullore u kënduan për këtë ngjarje, duke e përjetësuar figurën e Shahin Matrakut si kreshnikun që nuk i fali kurrë armiqtë e besës. Ai mbeti shembull i trimërisë dhe i luftës së drejtë për liri.
