Thoma Turtulli, një nga filantropët më të mëdhenj që ka njohur ndonjëherë qyteti i Korçës, mbetet sot një figurë e madhe e historisë, por e harruar në kujtesën zyrtare. Njeriu që ndërtoi bibliotekën, spitalin, liceun dhe disa nga institucionet më të rëndësishme të qytetit, sot nuk ka një varr, ndërsa vendndodhja e eshtrave të tij nuk dihet ende.
I lindur në zonën e Vithkuqit, Turtulli u bë një tregtar i suksesshëm dhe e vuri gjithë pasurinë e tij në shërbim të Korçës. Investimet e tij krijuan bazat e arsimit, kulturës dhe shëndetësisë moderne të qytetit. Biblioteka për fëmijë, kinemaja “Majestic”, spitali dhe objekti i liceut mbartin ende historinë e një kohe kur bamirësia private ndërtonte shtet dhe zhvillim.
Thoma Turtulli u nda nga jeta më 19 nëntor 1937, por pas vdekjes, kujtimi i tij u zbeh. Regjimet e mëvonshme dhe persekutimi i familjes gjatë diktaturës ndikuan në zhdukjen e gjurmëve të tij, ndërsa sot asnjë institucion nuk jep një përgjigje të qartë për vendin ku prehen eshtrat e njeriut që i dha aq shumë Korçës.
Qytetarë, historianë dhe aktivistë kërkojnë prej kohësh që emri i tij të rikthehet aty ku meriton: në hapësirën publike dhe institucionale të qytetit. Zbulimi i vendvarrimit, dokumentimi arkivor dhe një homazh zyrtar do të ishin hapi i parë drejt rikthimit të dinjitetit për një figurë që ndërtoi themelin e kulturës dhe shëndetësisë së Korçës.
Historia e Thoma Turtullit është një kujtesë e dhimbshme se si një qytet mund të harrojë njeriun që e ngriti. Tani është koha që Korça t’i japë nderimin që i takon.
